Foto hierboven: de Maas bij Neufchâteau.
Informatiepagina Maasroute
Van 24 juni tot en met 3 juli 2022 fietste ik de Maasroute. Er is een aparte overzichtspagina met de links naar het verhaal van die tocht, hieronder staat informatie over de Maasroute die misschien nuttig is voor wanneer je de tocht gaat fietsen. Ik wens je alvast veel plezier toe!
Dinant, de Maas op een oktobermorgen op weg naar Parijs.
Twee Maasroutes
Wanneer Nederlandse fietsers het over de Maasroute (eigenlijk Maasfietsroute) hebben, kunnen ze twee routes bedoelen: de EuroVelo 19 of de LF Maasroute.
Internationaal: EuroVelo 19
De eigenlijke Maasroute is internationale fietsroute EuroVelo 19 (EV19). EuroVelo is een netwerk van 17 (de EV16 en EV18 ontbreken) langeafstandfietsroutes door Europa, bedoeld om het fietsen door Europa aantrekkelijk te maken en mensen enthousiast te maken voor het langeafstandsfietsen.
De EuroVelo-routes worden bewegwijzerd en onderhouden door de landen waar ze doorheen lopen, EuroVelo levert als regisseur de paraplu waar alle routes onder vallen en verzorgt de website met het overzicht. Daar zitten geen kinderachtige routes tussen, EuroVelo 11 (’the Beast of the East’) is bijvoorbeeld 6550 kilometer lang en loopt van de Noordkaap naar Athene. Om onrustig van te worden.
Routevarianten tussen de sluizen van Lanaye (zuid, onderaan) en Heel (noord, bovenaan). In lila de variant via de westelijke (Belgische) oever van de Maas, in groen de variant via de oostelijke (Nederlandse) oever.
Loop en routevarianten
De EV19 loopt van de bron van de Maas (bij Pouilly-en-Bassigny, gemeente Le Châtelet-sur-Meuse) naar de monding ervan bij Hoek van Holland en daarna naar Rotterdam. Tussen de sluizen van Lanaye/Ternaaien (een kleine 2 kilometer ten zuiden van de Belgisch-Nederlandse grens) en de Sluis Linne (bij Heel, ter hoogte van Roermond) kan de EV19-fietser kiezen tussen twee varianten. De ene variant volgt de Maas via de westelijke (linker) oever en gaat grotendeels door België, de andere variant volgt de oostelijke (rechter) oever van de Maas en gaat helemaal door Nederland. De varianten komen in Heel bij elkaar en gaan daarna als één route verder. De EV19 is vanaf de bron tot aan de Erasmusbrug, via Hoek van Holland, 1028 fietskilometers (westelijke variant) of 1032 fietskilometers (oostelijke variant) lang.
Nederland: LF Maasroute
De LF Maasroute is een van de LF-routes (langeafstandfietsroutes) onder beheer van Nederland Fietsland. Volgens Nederland Fietsland is de LF Maasroute het Nederlandse deel van de EV19. Dat is niet per se waar, omdat de EV19-fietser ook de westelijke variant via België kan kiezen.
Loop
De LF Maasroute volgt de oostelijke variant van de EV19 en loopt van de Belgisch-Nederlandse grens bij de Sint-Pietersberg/ENCI via Hoek van Holland naar de Erasmusbrug in Rotterdam. De LF Maasroute is 463 fietskilometers lang. Nederland Fietsland vermeldt 477 kilometer. Zo lang is de downloadbare track ook, maar dat is met inbegrip van de vaarkilometers bij de oversteek van de Nieuwe Waterweg.
Routegidsen, kaarten en tracks
Routegidsen
Wil je de Maasroute met een routegids fietsen, dan kun je voor de EV19 terecht bij de gids van Paul Benjaminse of bij de gids van Bikeline (bekend van de R1-gids naar Berlijn). Voor de LF Maasroute is er deze gids.
Digitale kaarten
Fiets je op gps-tracks, dan heb je voor de hele EV19 aan één Openfietsmap-kaart genoeg: Europe W(est), hier te downloaden (let op dat je de GPS version downloadt). Voor de LF Maasroute gebruik je Openfietsmap-kaart Benelux (kies de full version). Op deze pagina staan de wijzigingen van de LF Maasroute ten opzichte van de versie in de recentste routegids.
Tracks
Er zijn meerdere websites waarop je de tracks van de EV19 kunt downloaden. Bij een test bleken veel daarvan niet (meer) te kloppen, ik raad je daarom aan de tracks te downloaden van de EuroVelo-website (gele knop ‘Download this route in gpx’). Downloaden kan ook via de nationale fietsroute-websites (hoe goed die tracks zijn weet ik niet):
- hier staan de tracks van het Franse deel (onderaan de pagina staat een downloadknop ‘GPX TRACK’),
- hier de tracks van het Belgische deel (klik een etappe open en er verschijnt een knop met ‘GPS/GPX’) en
- hier de tracks van de LF Maasroute (via de oostelijke routevariant, zie hierboven).
Tracks van het Nederlandse deel van de Maasroute
Onderstaande informatie dateert van maart 2026.
De website van Nederland Fietsland maakt het voorbehoud dat de tracks van de LF-routes automatisch gegenereerd zijn, per track uit maximaal 500 spoorpunten bestaan en lussen bij viaducten en bruggen negeren. Zo’n vereenvoudiging dient de trackmaker, niet de fietser. Juist bij een brug wil ik er niet pas onder die brug achter komen dat ik voor de oprit een halve kilometer eerder naar rechts had gemoeten. Grove tracks zijn ook niet meer nodig: de beperking van 500 punten per track is iets van vroeger, zelfs m’n Garmin eTrex 30 uit 2013 kon al 10.000 punten per track aan. Kijk hier voor meer uitleg.
Track van de LF Maasroute
De track die je van de LF Maasroute kunt downloaden heeft die vereenvoudiging gelukkig niet: het is één track (met ruim 9000 spoorpunten), die de wegen en fietspaden precies volgt. Het is alleen niet verstandig om je gps een track van 477 kilometer en 9146 spoorpunten te voeren, bij de Garmin Edge-serie mogen tracks bijvoorbeeld niet langer zijn dan 325 kilometer (200 mijl) om vastlopen te voorkomen. Maar zelfs als dat wel kan, zijn lange tracks geen goed plan. Wanneer je een trap op moet met veel tassen kun je proberen dat in één keer te doen. Maar dat gaat langzaam en de kans is groot dat je iets laat vallen. Beter om twee keer te lopen. De track volgt de route van noord naar zuid, terwijl de andere fietsrichting je misschien beter bevalt (mij wel). En er zitten wat fouten in, zoals de aanlegplaats van het Hoeksveer die vanaf het seizoen 2026 verplaatst is.
Eigen tracks
Om die reden heb ik een set tracks voor je gemaakt. Ik vind het normaal gesproken niet in orde om tracks van andermans route te publiceren, maar de downloadbare EuroVelo-tracks (ook van het Nederlandse deel van de route) zijn gepubliceerd onder de Open Database License, die het mij toestaat om de tracks aan te passen en te her-publiceren. Dat geeft me de vrijheid die ik zoek.
- De tracks zijn uitgezet op de OFM-kaart van de Benelux (full version), versie van 7 februari 2026.
- De tracks volgen de Maasroute van zuid naar noord en zijn gebaseerd op de EuroVelo-tracks. Op één punt (zie de toelichting per track) wijkt de LF Maasroute-track daarvan af. De detailkaartjes op de LF Maasroute website bevatten meer afwijkingen, zoals hier, waar de rode lijn tussen Bunde en Geulle aan de Maas iets heel anders (en onfietsbaars) doet dan de track.
- De tracks zijn genummerd van MRN1 tot en met MRN7. Track MRN1 start bij de sluizen van Lanaye/Ternaaien (twee kilometer ten zuiden van de Belgisch-Nederlandse grens), waar je voor de keuze staat tussen de westelijke (track MRN1W) en oostelijke (track MRN1O) routevariant. Track MRN7 eindigt bij de Erasmusbrug in Rotterdam.
- Na de sluizen blijft de westelijke variant in België, gaat eerst langs het Albertkanaal en volgt vanaf Smeermaas de Maas op de linkeroever via Maaseik naar de Sluis Linne bij Heel, ter hoogte van Roermond. De oostelijke variant gaat Nederland in, doet de Sint-Pietersberg en het centrum van Maastricht aan en blijft de Maas op de rechteroever volgen tot aan Heel. Daar komen de beide routevarianten samen en gaan als één route verder.
- De totale lengte van de tracks (van de sluizen van Lanaye tot de Erasmusbrug) is 465 km (westelijke variant) of 461 km (oostelijke variant).
Klik = download zip-file met de tracks.
Toelichting per track
MRN = Maasroute Nederland, 0226 geeft de versie (februari 2026) aan.
- MRN1W-0226-Lan-Mseik-Heel-75km | Sluizen van Lanaye – Maaseik – Heel | 74,9 km
- MRN1O-0226-Lan-Obb-Heel-79km | Sluizen van Lanaye – Obbicht – Heel | 79,4 km
- MRN2-0226-Heel-Well-77km | Heel – Well | 76,8 km
- MRN3-0226-Well-Megen-76km | Well – Megen | 76,0 km
- MRN4-0226-Megen-Sleeuw-78km | Megen – Sleeuwijk | 77,9 km | Afwijking met LF Maasroute-track: tussen Poederoijensehoek (knooppunt 23) en Slot Loevestein gaat de LF Maasroute-track linksaf over de Geuzenweg, mijn track/de EuroVelo-track gaat rechtdoor over de Schouwendijk.
- MRN5-0226-Sleeuw-Hoogvl-84km | Sleeuwijk – Hoogvliet (Spijkenisserbrug) | 83,7 km
Let op: de LF Maasroute-track gaat nog steeds via Futureland in de Prinses Margriethaven, waar voorheen de halte van het Hoeksveer (waarmee je naar Hoek van Holland vaart) was. Dat is niet meer zo: met ingang van het seizoen 2026 ligt de Maasvlakte-halte van het Hoeksveer aan de zuidkant van de Prinses Amaliahaven (in de buurt van Portlantis, maar aan de andere kant van de N15). De exacte aanlegplaats van het veer staat nog niet op de website van het Hoeksveer, mijn track loopt daarom tot aan de Amoerweg.
- MRN6-0226-Hoogvl-PrAmaHa-37km | Hoogvliet (Spijkenisserbrug) – Amoerweg, Prinses Amaliahaven (Tweede Maasvlakte) | 36,7 km
- MRN7-0226-HvH-Erasmbr-35km | Hoek van Holland (aankomstpunt Hoeksveer) – Erasmusbrug Rotterdam | 34,8 km
Route en bijzonderheden
Het fietsen van de Maasroute is geen krachttoer, wel moet je af en toe aan het werk. In Frankrijk golft de route, de klimmen zijn meestal niet lang en nooit erg hoog, het stuk door België is vrijwel (op een enkele helling na) vlak, net als in Nederland. Er zijn wat dingen waar je als fietser rekening mee moet houden:
- De bron ligt tussen de weilanden, een paar honderd meter buiten Pouilly-en-Bassigny, een dorp van 158 inwoners met alleen zwaartekracht en stromend water. Voor de trein heen of terug moet je dus een stuk fietsen tussen treinstation en de bron (zie hieronder voor een paar opties).
- De omleiding tussen (van west naar oost) de brug bij Ampsin ter hoogte van de kerncentrale van Tihange (ten oosten van Huy, België) en de brug bij Ombret lijkt anno 2026 verleden tijd, te oordelen naar de Belgische website over dat deel van de Maasroute en de fietsverhalen over dat traject.
- In Liège (Luik) krijg je op meerdere plaatsen te maken met kleine omleidingen. Volg de bordjes.
- Op het Nederlandse deel van de route moet je 16 keer met een veerpont de Maas over. Omdat ik, ehm, weleens aan een rivieroever heb gestaan met een pont die niet voer, ben ik alert op vaartijden. Hieronder heb ik de 16 overtochten voor je op een rij gezet, met de websites.
De 16 veerponten op het Nederlandse deel van de Maasroute.
Veerponten Maasroute
Fietsrichting van zuid naar noord. Een overzicht van alle Nederlandse veerponten vind je hier.
Er zijn (stand: maart 2026) vijf veerponten die niet het hele jaar door varen. In de winter en het late najaar moet je daar een truc verzinnen. Let vooral op de vaartijden van de laatste pont, het Hoeksveer tussen de Tweede Maasvlakte en Hoek van Holland. Wanneer die pont niet vaart (en je daar te laat achterkomt), moet je ver omrijden. In 2026 vaart het Hoeksveer alleen van 14 mei tot en met 13 september. Nogmaals: de halte op de Tweede Maasvlakte ligt vanaf het seizoen 2026 aan de zuidkant van de Prinses Amaliahaven, niet meer bij Futureland in de Prinses Margriethaven.
- Beesel – Kessel (ter hoogte van Reuver), website
- Steyl – Baarlo (ter hoogte van Tegelen), website
- Arcen – Broekhuizen, website
- Blitterswijck – Wellerlooi, website, 2026: 28 maart – 1 november
- Vierlingsbeek – Bergen, website
- Middelaar – Cuijk, website
- Megen – Appeltern, website
- Alphen – Oijen, website
- Maren-Kessel – Alem, website
- Herpt – Bern (ter hoogte van Heusden), website
- Nederhemert, website, 2026: 1 maart – 1 november | niet op zondag, Eerste Paasdag en Eerste Pinksterdag (omrijden is eenvoudig en 3,6 km langer)
- Woudrichem, website, 2026: 14 februari – 31 oktober alle dagen 10:00 – 17:30 (februari tot 17:00), november + december alleen za + zo 10:00 – 17:00
- Werkendam – Biesbosch (‘Pontje Steur’), website, 2026: 26 + 27 april, in mei alleen weekenden en feestdagen, juni – september elke dag, vaartijden 10:00 – 18:00, betaling alleen contant
- Werkendam – Kop van ’t Land (oost van Dordrecht), website (vanaf 1 januari 2025 uitgevoerd door Riveer)
- Puttershoek – Zwijndrecht, website, nog geen info over 2026. In 2025: alleen op werkdagen 06:30 – 08:45 en 13:00 – 18:00 uur. Van 10 mei t/m 14 september ook in het weekend en op feestdagen van 11:00 – 17:30 uur
- Zuidkant Prinses Amaliahaven (Tweede Maasvlakte, Amoerweg, bij Portlantis) – Hoek van Holland, website, 2026: 14 mei – 13 september, drie afvaarten per dag (niet op maandag en niet op 19 en 26 mei)
EV19-routebordje op – fietsend van zuid naar noord – de laatste kilometers in Frankrijk.
Fietsrichting
In avonturenfilms volgt de held(in) een woeste rivier tot aan de onbekende bron. Livingstone deed dat bijvoorbeeld met de Nijl. De bron van de – niet bijzonder woeste – Maas is bekend en ik ben geen held, dus heb ik het andersom gedaan: beginnen bij de bron en eindigen bij de monding.
De bron is niet spectaculair, de oversteek van de Nieuwe Waterweg met het Hoeksveer is dat zeker wel. Van bron tot monding heb ik de rivier zien groeien, eenmaal aan het eind van de tocht hoefde ik me niet meer druk te maken over het vervoer, ik hoefde alleen maar naar huis te fietsen (of met de fiets in de trein van Rotterdam Centraal naar Amersfoort Centraal). Bij de voorbereiding van de tocht voelde het logischer en leek het me leuker.
Ik zou het opnieuw zo doen. Bij een meerdaagse tocht hoort een eindpunt dat als hoogtepunt voelt. De (primaire) bron van de Maas is dat, hoewel er iets van gemaakt is, niet. Het blijft een plek tussen de weilanden. Ook het Franse deel van de route is, hoewel in orde, ziemlich unspektakulär. Maar misschien is dat juist wat je zoekt: de lange heuvels van het lege Noord-Franse landschap waarin je gedachten de kans krijgen zijn een ander verhaal dan het intensieve Nederland, waar je zelden alleen bent. C’est à vous.
De Maas ter hoogte van Godinne, tussen Dinant en Namur, België.
Heen of terug
Om bij het beginpunt van de route te komen, of om na het fietsen terug naar huis te gaan, kun je drie dingen doen: fietsen, fietsbus of trein.
Fietsen
De eenvoudigste manier, waarbij je geen tickets hoeft te boeken of een vertrektijd hoeft te halen, is fietsen. Maar misschien zijn de ruim 1000 kilometers van de Maasroute al uitdaging genoeg, of wil je niet zoveel tijd besteden aan een enkele route. Maar het kan natuurlijk wel.
Fietsbus
Cycletours biedt in het hoogseizoen (grofweg van april tot en met september) een service voor bagagefietsers: de fietsbus. Je fiets gaat in een speciale aanhanger, je bagage onderin de bus en jijzelf op een stoel in die bus. Dat zijn geen slaapstoelen (zoals in vroeger fietsbus-tijden), want die mogen niet meer. Cycletours heeft in 2026 tussen 18 mei en 24 augustus een fietsbus-service naar en van Langres (er zijn meer bestemmingen, ook buiten Frankrijk). Dat zijn zes bussen (zes reisdata), vertrek Nederland (opstapplaatsen Amsterdam, Utrecht en Eindhoven) op maandagavond, aankomst Langres op dinsdagochtend, € 225 enkele reis, € 420 retour. Elsbeth en ik hebben meerdere malen in een Cycletours-bus gezeten (niet naar Langres), met goede ervaringen.
Trein
De informatie hieronder is van maart 2026 en is bedoeld om je op weg te helpen, zonder de claim volledig of foutloos te zijn. Ik heb een balans proberen te vinden tussen al te veel details (die snel gedateerd raken) en een te algemeen verhaal (waar je te weinig aan hebt). Dingen veranderen voortdurend, check daarom altijd of de informatie nog klopt. Ik hoop je in elk geval, ehm, op het juiste spoor gezet te hebben.
M’n fiets in een Franse TER tussen Lyon Part Dieu en Valence Ville.
Gedoe of avontuur?
De trein is een uitstekende manier om naar de bron of terug te reizen, treinen rijden elke dag en naar veel meer plaatsen dan de fietsbus. Toch schrikt een treinreis-met-fiets veel fietsers af. Dat zijn meestal fietsers die er zelf geen ervaring mee hebben, het zijn bijna altijd fietsers die vanuit de auto denken. Fiets-websites komen soms niet verder dan op treinen naar Frankrijk mogen alleen gedemonteerde fietsen mee (‘dus vergeet de trein’ lijkt de boodschap), terwijl je van die treinen niet afhankelijk bent.
Bij de Maasroute bestaat er geen trein die jou en je fiets in één keer van je woonplaats naar de routestart brengt. De verwachting dat dat kan of moet is autodenken. Zo werkt een trein niet, net zo min als een vliegtuig of fietsbus. Dat langer onderweg zijn niet wenselijk is, is ook een auto-ding. Automobilisten hebben de neiging om autoritten, naar vakantieadres of werk, te zien als een noodzakelijk kwaad dat zo snel mogelijk voorbij moet zijn. Logisch, zo leuk is het op de weg zitten niet. Woon-werkfietsers hebben bijvoorbeeld een andere houding. Ze nemen de fiets niet alleen omdat het gezonder en minder vervuilend is, maar ook omdat ze het fietsen zien als een beleving op zich, met minder stress en met meer oog voor de omgeving. Hun onderweg-tijd heeft meer kwaliteit. Zo ook bij een treinreis-met-fiets: wanneer je die kunt zien als deel van het avontuur gaat er een wereld voor je open.
De fiets en Franse treinen
Over fiets-in-Franse-treinen doen horrorverhalen de ronde. Terwijl Franse treinen tot de fietsvriendelijkste van Europa behoren, vriendelijker dan die in Nederland en België. Maar de Eurostar dan? Dat is geen Franse trein, dat is een trein naar Frankrijk.
Eurostar
Om daar maar meteen mee te beginnen: Eurostar is de merknaam van een serie hogesnelheidslijnen naar onder andere Londen, Parijs, Keulen, Brussel en Amsterdam. Tot oktober 2023 reed de Thalys tussen Amsterdam, Brussel en Parijs, daarna is dat Eurostar geworden (dezelfde treinen, andere stickers). In een Eurostar mag een fiets alleen mee als die verpakt is in een soepele fietshoes van maximaal 135 bij 85 bij 30 cm (wielen eruit, pedalen eraf, stuur draaien). Met een ranke racefiets, zonder dragers en spatborden, is dat mogelijk. Met een bagagefiets niet. Mijn fiets (gemeten, zelf ook benieuwd) is 154 cm van achterspatbord tot voorrekje, 145 cm als ik dat rekje eraf haal en een stuk langer met volbloed voordragers. Ik probeer het niet eens.
De TER van Nancy naar Luxembourg (stad), m’n fiets staat achter het raam.
SNCF-treinen
In de treinen van de SNCF (Société Nationale des Chemins de fer Français, de Franse nationale spoorwegen) is dat een ander verhaal. De SNCF heeft meerdere soorten treinen die je fiets meenemen zonder dat je die uit elkaar hoeft te halen:
- De bread and butter van de Franse spoorwegen zijn de TER‘s, de regionale treinen. TER’s zijn normale-snelheidstreinen die vergelijkbaar zijn met onze sneltreinen (Nederland: intercity’s) en stoptreinen (Nederland: sprinters) en die regionaal georganiseerd zijn. Elk van de twaalf regio’s van het Franse vasteland heeft z’n eigen TER-treinnetwerk.
Voor een TER hoef je, net als in een normale Nederlandse of Belgische trein, geen zitplaats te reserveren en je fiets mag gratis mee, een fietsticket is niet nodig. Die fietsplaats is niet gegarandeerd. Als het druk is, is het passen en meten, geven en nemen. Op een enkel toeristisch TER-traject, zoals Lyon-Gap-Briançon en Grenoble-Briançon, moet je op weekend- en feestdagen in het hoogseizoen (mei-september) een fietsplaats reserveren voor een paar euro. -
M’n fiets in de Intercité van Nancy via Dijon naar Lyon. Die trein stopt ook in Culmont-Chalindrey.
Lange, interregionale treinverbindingen worden uitgevoerd door inOui-TGV’s. InOui is de merknaam voor de standaard hogesnelheidstreinen (train à grande vitesse, TGV) van de SNCF. In een aantal inOui-TGV’s (niet alle) kan een beperkt aantal fietsen mee, waarvoor je een fietsplaats moet reserveren voor € 10,00. Daarnaast moet je voor jezelf een ticket boeken, bij een TGV is dat altijd met zitplaatsreservering. Zit- en fietsplaats zijn daarmee gegarandeerd. Voor de volledigheid, maar voor bagagefietsers niet relevant: de SNCF heeft ook lowcost TGV’s, merknaam Ouigo, waarin alleen gedemonteerde fietsen mee mogen.
- De Intercités zijn interregionale normale-snelheidstreinen die niet onder het TER-netwerk vallen. Ze rijden op trajecten waar geen TGV’s rijden, om zo toch een langeafstand-service te kunnen bieden, zij het met normale treinsnelheid. Omdat ze gewild zijn, moet je voor een Intercité net als bij een inOui-TGV een fietsplaats-reservering € 10,00 en zitplaatsreservering boeken. Ook hier geldt dat daarmee je zit- en fietsplaats gegarandeerd zijn. Een Intercité is een gewone trein, met meer fietsplaatsen dan in een TGV en met meer stops.
Ticket-in-wallet voor een inOui-TGV die ik nam op de terugweg van de tocht naar de Middellandse Zee.
Tickets: SNCF Connect
Tickets voor een TER, TGV of Intercité kun je eenvoudig zelf boeken via SNCF Connect of met de SNCF Connect app (iOS of Android), beide beschikbaar in het Nederlands. Maak een account aan, kies in de reisplanner een van-naar traject, vink aan dat de fiets mee moet (vink eventueel aan met welk type trein je wil reizen) en bekijk mogelijke treinen en prijzen. Bij elke trein wordt aangegeven of het een TER, inOui-TGV of Intercité is. Kies je trein, betaal online (kan met Apple Pay) en krijg je ticket meteen in je mailbox (of in je Wallet-app bij een iPhone). Op de tocht naar de Middellandse Zee heb ik de Franse treinen terug op een terras in Arles geboekt (omdat ik toen pas wist dat ik het ging halen en wanneer ik terugging), binnen vijf minuten had ik het geregeld. Tickets zijn ook te koop uit automaten op de (grotere) stations.
Verder nog…
-
M’n fiets (de gele) in de TGV van Lyon via Strasbourg naar Nancy, november 2025.
Bij de TGV’s waarin ik met m’n fiets heb gereisd werd de ingang tot de wagon (eigenlijk rijtuig) met de fietsplaatsen gemarkeerd met een rolstoel-pictogram en bevond m’n zitplaats zich in dezelfde wagon als m’n fiets. Zitplaats en wagon staan op je ticket, toen ik mijn wagon had gevonden, vond ik ook de fietsplaats.
- TGV’s rijden op dedicated spoorlijnen, met een hogere bovenleidingspanning en zonder overwegen. Sommige plaatsen hebben daarom aparte stations voor TER’s en TGV’s. Voorbeeld is Valence: Valence Ville voor TER’s en Valence TGV Rhône-Alpes Sud voor TGV’s (die stations liggen 11 kilometer uit elkaar). In grote stations hebben TGV’s aparte sporen, volg de borden Grandes Lignes.
- Op populaire TGV-trajecten geldt dat hoe later je boekt (= hoe minder stoelen beschikbaar), hoe hoger de ticketprijs is. Bij tickets voor TER-trajecten is dat niet zo.
- Station = gare, spoor = voie, rijtuig/wagon = voiture, perron = quai.
- Op veel stations worden sporen (perrons) niet aangeduid met nummers, maar met letters. Ook de secties van TGV’s worden met letters aangeduid, zodat je weet waar de wagon met jouw zit- en fietsplaats ongeveer stopt. Haal die twee letters niet door elkaar.
- Het vertrekspoor van een trein wordt op veel stations pas kort (10-15 minuten, genoeg tijd om daar met je fiets te komen) voor vertrek bekend en staat dan op de borden in de centrale hal. Dat is de reden waarom die hallen meestal druk zijn: reizigers wachten op het bekend worden van het spoor.
Bron en station
Pouilly-en-Bassigny (het dorp bij de bron) heeft huizen en een kerk, maar geen treinstation. Je moet dus een stuk fietsen om het startpunt te bereiken. Stations in de buurt zijn Langres en Culmont-Chalindrey, beide op ongeveer 30 kilometer van de bron. Er zijn in grote lijnen twee manieren om daar te komen: west-om via Parijs of oost-om via Luxemburg-stad.
Onderstaande manieren zijn bedoeld om je op weg te helpen, zonder te claimen de enige of de beste te zijn. Misschien vind je zelf een andere, voor jou geschiktere treinroute.
Aanlopen van SNCF treinstations naar de Maasbron.
West-om: via Lille en Parijs naar Langres
SNCF-station Langres ligt ten noorden van de stad Langres, op 31 fietskilometers (via het Fort de Peigney) ten zuidwesten van de bron. Er stoppen TER’s en Intercités, geen TGV’s. Met een start in Utrecht kom je daar bijvoorbeeld met de volgende treinen:
- Intercity (NS) Utrecht Centraal – Rotterdam Centraal
- Rotterdam Centraal – Antwerpen-Centraal met de EuroCity (NS/NMBS, stopt onder andere in Breda) of de Eurocity Direct (NS/NMBS, directer, sneller, duurder)
- Intercity (NMBS) Antwerpen-Centraal – Lille Flandres
- TER (SNCF) Lille Flandres – Amiens
- TER (SNCF) Amiens – Paris Gare du Nord
- TER (SNCF) Paris Gare de l’Est – Langres
Overstappen in Parijs betekent dat je de stad door moet. Parijs heeft geen centraal station waar alle lijnen samenkomen, maar kopstations voor treinen van en naar een bepaalde richting (hier een overzicht). Treinen uit het noorden (Lille) komen aan op Paris Gare du Nord, treinen naar het oosten (Langres) vertrekken vanaf station Paris Gare de l’Est. Die twee stations liggen 800 meter uit elkaar, dat doe je in tien minuten. Fietsen door Parijs is goed te doen: er zijn overal rijstroken voor de fiets en het verkeer heeft te veel verkeerslichten om hard te kunnen rijden. Gewoon alert blijven, zoals je dat in elke grote stad doet.
Oost-Om: via Maastricht en Luxembourg naar Culmont-Chalindrey
SNCF-station Culmont-Chalindrey ligt ook op 31 fietskilometers ten zuidwesten van de bron. Chalindrey stelt niets voor, maar het station is een belangrijk spoorknooppunt waar zowel TER’s als Intercités stoppen (geen TGV’s). Met wederom een start in Utrecht kom je daar bijvoorbeeld met de volgende treinen:
- Intercity (NS) Utrecht Centraal – Maastricht
- Stoptrein (Arriva) Maastricht – Liège (Luik) Guillemins (met kleine liften waar je fiets met gedraaid stuur nét in past)
- Intercity (NMBS) Liège Guillemins – Gouvy – Luxembourg (stad) | Je kunt ook via Namur (Namen), dan moet je daar overstappen op de trein via Arlon
- TER (SNCF) Luxembourg – Metz* – Nancy
- Intercité (SNCF) Nancy – Culmont-Chalindrey
Screenshot SNCF Connect app.
* Benjaminse beschrijft in zijn routegids een route van 250 kilometer tussen Maasbron en Metz (of andersom).
Welke route wordt het?
Het lijkt logisch om te zeggen: woon je in de westelijke helft van Nederland of België, ga via Parijs, woon je in de oostelijke helft, ga via Luxemburg. Maar de beide treinroutes zijn niet gelijkwaardig, mijn ervaring is dat de reis via Luxemburg relaxter is. De treinen tussen Rotterdam en Antwerpen hebben nogal eens vertraging (of vallen uit), treinen naar en van Parijs zijn voller dan bijvoorbeeld naar Liège/Luik. De route via Maastricht – Liège – Luxembourg – Nancy is me wat drukte betreft steeds goed bevallen, met als enige uitzondering de TER tussen Luxembourg en Nancy, die op weekenddagen vol kan zitten met Fransen die in Luxemburg goedkope sigaretten gaan halen.
Hoe lang onderweg?
Ga ervan uit dat je een treinroute niet in één dag redt, hoewel je geluk kunt hebben. Dat heeft niet te maken met de netto-treintijd, maar met de aansluitingen. Sommige Franse treinen rijden maar een paar keer per dag. Uit ervaring (zie de Proloog van mijn Maasroute-tocht) weet ik dat je in één dag van Amersfoort naar Nancy kunt treinen, aansluitend of de volgende morgen kun je de Intercité van Nancy naar Culmont-Chalindrey nemen. Kies je voor de treinroute via Luxemburg en Nancy, overnacht dan in Nancy en niet in Luxembourg-stad. In Luxembourg zijn hotels anderhalf keer zo duur als in Nancy, waar ik overnacht heb in het Ibis Styles Nancy Centre Gare vlakbij het station (in Nancy-Laxou is ook een Ibis Styles, op m’n Maasroute-tocht heb ik overnacht in het B&B Hotel in Laxou), fiets mocht zelfs op de kamer.
Tickets
Fietsgedeelte in de TER van Lyon Part Dieu naar Valence Ville. Dit is een ouder treintype, met hogere instap en smallere ingang dan bij het nieuwere materieel.
Voor jezelf
Treintickets tot aan Frankrijk boek ik via NS International, tickets voor de aansluitende Franse treinen regel ik via SNCF Connect (zie hierboven), dat kan niet via NS International.
Interrail
Een truc die ik soms toepas wanneer ik naar Frankrijk ga en inclusief terugreis drie of vier dagen in de trein zit, is een Interrail Global Pass. Voor € 283 (volwassene) of € 255 (senior) kun je gedurende vier reisdagen, te gebruiken binnen een maand die ingaat op de eerste reisdag, in elke trein in West-Europa stappen. De enige kosten die daarbij komen zijn die voor zitplaatsreserveringen in hogesnelheidstreinen, een (internationaal) fietsticket en plaatsreserveringen voor je fiets in Franse treinen waarvoor dat moet (TGV’s en Intercités). Wanneer je in Nederland start en in Frankrijk alleen TER’s neemt, heb je aan een Interrail pass en een internationaal fietsticket genoeg.
Voor je fiets
Voor fiets-in-trein in Nederland en België heb je een fietsticket nodig: in Nederland een Fietskaart Dal (€ 8,50 | fiets mag alleen in de daluren mee), in België een Fiets Supplement (€ 3 in daluren, € 5 in piekuren). In Luxemburg is alle openbaar vervoer (trein: tweede klas) gratis, ook voor je fiets. In Frankrijk kan je fiets gratis mee in TER’s, voor TGV’s en Intercités moet je een fietsplaats boeken (via SNCF Connect, samen met het ticket voor jezelf).
Internationaal fietsticket
Waneer ik naar Frankrijk ga, koop ik een internationaal fietsticket, dat zowel geldig is voor Nederlandse als Belgische treinen (niet voor Franse treinen, die werken anders, zie hierboven). Een internationaal fietsticket kopen kan online bij NS International. Je kunt het internationaal fietsticket niet meeboeken met het ticket voor jezelf, wanneer je telefonisch boekt kan dat wel (je betaalt dan een paar euro servicekosten).